Onrustige geopolitieke uitdagingen stellen CISO´s voor uiteenlopende uitdagingen. Tijdens de CISO Top werd onder de vlag van een stormachtig thema van gedachten gewisseld.
In het lommerrijke Baarn verzamelden zich circa vijftig bestuurders voor de tweede editie van de CISO Top. Het thema van deze bijeenkomst, “Meet the Gathering Storms”, verwees niet naar het aangename zomerweer dat veel aanwezigen bij aankomst naar het terras van De Vuursche Lodge trok.
Tijdens de ontvangst werd onder het genot van een kop koffie druk gespeculeerd over de nieuwe locatie van Network C. Na een kort welkomstwoord van Anneroos Goes was het aan haar collega Kevin Mottard om het thema van de dag nader toe te lichten, al ging daar eerst een korte uitleg aan vooraf over zijn mitella, het gevolg van een fietsongeluk. Het gekozen thema, “Meet the Gathering Storms”, weerspiegelt de toegenomen geopolitieke spanningen en het strategisch schaakspel tussen wereldleiders. Hun besluiten zorgen voor toenemende complexiteit in de bestuurskamers van organisaties, zeker in combinatie met de razendsnelle technologische ontwikkelingen. Een uiterst relevant onderwerp, temeer daar op de dag van het evenement Russische drones het Poolse luchtruim doorkruisten, een illustratie van de actuele dreigingen waarmee bestuurders vandaag de dag rekening moeten houden.
AI-filmpjes
Na de welkomstwoorden mochten de aanwezigen uiteen gaan om plaats te nemen in een van de vier rondetafelsessies. Network C legt graag de verbinding tussen verschillende C-level-bestuurders. Vivienne de Leeuw, CFO van Havenbedrijf Rotterdam, gaf aan hoe de geopolitieke spanningen direct invloed hebben op de haven. Hoe ga je om met politieke druk en hoe houd je de informatiebeveiliging op orde? Een deur verder leidde marketing professor Kitty Koelemeijer, tevens commissaris bij KPN en Brunel, een sessie over de digitale dreigingen in deze tijd. ‘We hadden het over welke onderwerpen je als CISO wel moet aansnijden met een commissaris en welke niet’, aldus een deelnemer. Aart Rupert, al twaalf jaar de IT-voorman bij Damen Shipyards Group, liet aan de hand van AI-gefakete ‘nieuwsberichten’ zien hoe cyberdreiging eruit kan zien. Tot slot de interactieve workshop onder leiding van psychotherapeut Veronique Streekstra en GZ-psycholoog Tamara Bavius gingen de deelnemers letterlijk en figuurlijk met hun eigen route aan de slag.
Aan de hand van een landkaart werden zij uitgedaagd om hun persoonlijke en professionele pad te verkennen: waar kom je vandaan, welke keuzes heb je onderweg gemaakt, en welke richting wil je verder bewandelen? Met indringende vragen brachten Veronique en Tamara de deelnemers ertoe hun visie concreet op het bord te leggen. Zo ontstond er ruimte om stil te staan bij zowel de dynamiek in de bestuurskamer als de weg die ieder persoonlijk nog wil gaan.
Na twee uur intense discussie was het tijd om onder het genot van een glas bubbels ervaringen uit de verschillende sessies te delen. De Vlaamse emeritus hoogleraar en tv-persoonlijkheid Rik Torfs mocht de dag op luchtige wijze afsluiten. Zijn eerste boodschap stelde gerust: de wereld vergaat niet en de integriteit van de mens is niet aangetast. Een meevaller die Torfs aan de hand van vijf punten uiteenzet.
“We staan altijd op een keerpunt in de geschiedenis.”
Accepteer onoplosbaarheid
Ten eerste: ja, we leven in een tijd van grote politieke veranderingen waarin gesproken wordt van een nieuwe wereldorde. Maar, zo nuanceert Torfs, het gevoel te leven in tijden van grote veranderingen is een constante. ‘We staan altijd op een keerpunt in de geschiedenis, maar dat komt doordat we een zwembad perspectief hanteren.’ Zo memoreert hij aan zijn jonge jaren waarin hij een boek van de Nederlandse filosoof Feitse Boerwinkel las die ook vond dat we op het eindpunt van de geschiedenis waren beland. Volgens Torfs moeten we juist waken voor zaken die gestaag veranderen. ”Die heb je pas vaak te laat door, zoals na 20 jaar huwelijk waarin je de verkeerde partner blijkt te hebben.” Zo lijkt Trump met zijn America First-politiek een grote breuk, maar Biden ging ook al deze richting op.
Het tweede punt van Torfs. Accepteer de onoplosbaarheid van sommige problemen. ‘Wij willen alle problemen oplossen, desnoods door oorlog te voeren.’ In de jaren zeventig was pacifisme nog hip, maar oorlog blijft een realiteit. ‘In mijn jeugd dacht ik over The Troubles in Ierland: komt dat ooit goed? Uiteindelijk werden in de jaren negentig de goede vrijdag akkoorden getekend. Maar is dat het eindpunt? Is Ierland nu tot het einde der geschiedenis verdeeld in twee stukken? ‘Daar ben ik niet zeker van.’ Vaak moeten we volgens de Vlaming accepteren dat er slechts gedeeltelijke en/of tijdelijke oplossingen zijn. Zoals Berlijn ooit in tweeën was gesplitst en Nicosia dat nog is.
Controle is goed, vertrouwen beter
Het volgende punt van de emeritus hoogleraar: hoeveel zekerheid hebben we nodig in ons leven? ‘Ik ben in principe voorstander van de gedachte: controle is goed, vertrouwen is beter. ‘Helaas wordt het vaak omgedraaid’, zegt Torfs. ‘Natuurlijk moet u als CISO rekening houden met het feit dat je systemisch wordt aangevallen, maar tegenover mensen moet je vertrouwen tonen. Het blijkt dat als mensen vertrouwen krijgen, ze minder regels hebben om te omzeilen.’ Hij geeft het voorbeeld van een uitdijend techbedrijf dat na het invoeren van allerlei standaardisering, zoals vakantiedagen, minder goed ging draaien. Het werd pas beter toen medewerkers meer controle kregen.
‘Een pleidooi voor goede realiteitszin over de wereld- en persoonlijke problemen is mijn vierde punt’, zegt Torfs. Hij geeft als voorbeeld de filosofe Simone Weil die blij was dat Léon Blum in 1936 premier van Frankrijk werd, maar zijn regering viel snel. Volgens de filosofe miste Blum het tikje cynisme dat nodig is om helder te zien wat er aan de hand is. ‘Cynisme doet beseffen dat de mens een onvolkomen wezen is. En dat je de mens niet in contouren van je eigen wensen kan duwen.’ Volgens Torfs is het dan ook problematisch dat ironie wordt geproblematiseerd heden ten dage. ‘Ironie’ wordt ten onrechte als vluchtgedrag gezien, maar ironie scheidt wat ernstig en niet-ernstig is. Als ironie verdwijnt, vertrekt daarmee ook de creativiteit. Met louter ernstige mensen kun je geen serieus gesprek voeren.’
“Gun uzelf de charme van verrassing in woelige tijden.”
Blijf positief
Tot slot roept Torfs op om ook in deze tijd open en positief te denken. ‘Doemdenkers zijn er veel, zelfs ook mensen die zeggen er geen te zijn.’ Een voorbeeld volgens Torfs is de opkomst van de factchecker. ‘Vaak teleurgestelde boeren die door stikstofbeperkingen een andere uitdaging zoeken, journalisten of historici die niet op een andere manier aan de bak komen’ stelt hij cynisch.’ Afijn, zijn punt. ‘Zijn feiten niet vaak al een presentatie van de werkelijkheid? Wat is wetenschap? En bepaalt wetenschap alles? ‘Bij zwaartekracht begrijp ik dat, maar in gebieden als de sociologie?’ In die wetenschappelijke hoek gaat het volgens Torfs vaak om een defensieve geordende manier van naar het leven kijken. Hij vergelijkt het met de strakke Franse tuinen die door mensen kort worden gehouden. ‘Alles staat in het teken van controle en harmonie’. Daartegenover staan de Engelse tuinen, waarbij er menselijk ingrijpen is, maar er ook genoeg ruimte blijft voor de natuur om de mens de charme van verrassing te gunnen. ‘Veronachtzaamd nooit de optie van een Engelse tuin in uw eigen leven en de samenleving’, wenst Torfs de toehoorders toe.
Na het verlichtende praatje was er nog een kleine persoonlijke mededeling. Anneroos Goes verlaat Network C voor een nieuw, nog onbestemd avontuur. Anne-Will Koelewijn, die heden al het Next-Executive Program van Network C trekt, zal haar opvolgen en samen met Kevin Mottard volgende avonturen voor de CISO Community verder uit te tekenen en vorm te geven.
Na de afsluitende woorden mochten de genodigden naar beneden voor een verfijnd walking dinner en een glas goede wijn. Want ook te midden van onstuimige stormen moet men blijven genieten.
We kijken nu alweer uit naar de volgende CISO Top. We verwelkomen iedereen heel graag weer op 10 juni 2026 op The Duke Club in Nistelrode.